Czarnuszka dobra na wszystko

Czarnuszka siewna (Nigella sativa) jest powszechnie znana jako czarnuszka ogrodowa, czarnucha, kąkolnica lub czarny kmin (ang. black cumin). Występuje w Europie Południowej, Afryce Północnej oraz Azji Południowo-Zachodniej i jest uprawiana w wielu krajach na świecie, m.in. w obszarze Morza Śródziemnego, we wschodniej i południowej Europie, w Indiach, Pakistanie, Syrii, Turcji i Arabii Saudyjskiej. W Polsce roślina jest uprawiana i czasami przejściowo dziczejąca, występuje na siedliskach ruderalnych i jako chwast zbożowy.

Czarnuszka jest rośliną jednoroczną, wyrastająca od 20 do 40 cm wysokości. Nasiona wysiewa się na przełomie marca i kwietnia wprost do gruntu w rzędy co 25-30 cm, przykrywając je potem jedno centymetrową warstwą gleby. Początkowy rozwój roślin jest bardzo wolny, w tym czasie należy bardzo starannie odchwaszczać uprawę. Kwitnienie przypada na czerwiec-sierpień. Kwiaty są dość duże o średnicy do 3 cm, wyrastają pojedynczo na szczycie pędów, kolor biały do bladobłękitnego z błękitnym unerwieniem. Jest rośliną miododajną. Do zbioru nasion przystępuje się na przełomie sierpnia i września, gdy większość mieszków zaczyna brunatnieć, a łodygi żółknąć. Mieszki suszy się, rozgniata, wydobywa z nich nasiona, które trzeba jeszcze dosuszyć, ponieważ łatwo pleśnieją.

Nasion czarnuszki używa się w lecznictwie jako środek rozkurczowy, poprawiający trawienie, moczopędny i żółciopędny. Wraz z nasionami kminku, kopru i anyżu wchodzą w skład mieszanki polecanej karmiącym matkom. Dzięki ostremu zapachowi i smakowi czarnuszka zastępowała dawniej pieprz, a obecnie posypuje się nią chleb, bułki, paszteciki.

Wśród dobrze poznanych roślin o udowodnionym potencjale prozdrowotnym Nigella sativa zajmuje wysoką pozycję, jako obiecujący surowiec leczniczy. Liczne doniesienia naukowe wskazują na jej szerokie spektrum właściwości farmakologicznych.

Jako roślina lecznicza, czarnuszka znana jest z wielokierunkowego działania. W medycynie tradycyjnej wykorzystuje się jej właściwości w Indiach, Europie oraz w krajach arabskich, gdzie ma status panaceum, lekarstwa na wszystkie choroby poza starzeniem się i uchronieniem od śmierci. Surowcem leczniczym jest nasienie i olej z czarnuszki – Semen et Oleum Nigellae sativae. Surowiec wykazuje działanie hipoglikemiczne, przeciwbólowe, przeciwzapalne – także w reumatyzmie, silne działanie antybiotyczne, przeciwrobacze, żółciotwórcze i żółciopędne, moczopędne, wiatropędne, a także poprawiające trawienie. Zewnętrznie napary używane są w trądziku i atopowym zapaleniu skóry. Wiele właściwości leczniczych czarnuszki wywodzących się z medycyny ludowej zostało zbadanych i potwierdzonych naukowo. Doniesienia piśmiennictwa dotyczą głównie jej działania przeciwutleniającego, przeciwnowotworowego, przeciwbakteryjnego, przeciwzapalnego oraz przeciwcukrzycowego.

Nasiona czarnuszki, a także wytwarzany z nich olej były szeroko stosowane w leczeniu różnych chorób związanych z układem oddechowym, prawidłowym funkcjonowaniem żołądka, jelit, wątroby, nerek, krążenia i systemu immunologicznego oraz dla ogólnej poprawy samopoczucia. Wśród muzułmanów nasiona oraz olej z czarnuszki nadal uważane są za jedne z najważniejszych dostępnych środków leczniczych. Są tradycyjnie używane w południowo-wschodniej Azji oraz krajach Bliskiego Wschodu w leczeniu wielu chorób, takich jak astma, zapalenie oskrzeli. Nalewka wytwarzana z nasion jest stosowana w przypadkach niestrawności, braku apetytu, biegunkach, a także w różnego rodzaju wykwitach skórnych. Olej z nasion czarnuszki stosuje się jako środek antyseptyczny oraz jako miejscowy środek znieczulający. Palone nasiona są podawane dla powstrzymania wymiotów.

 

W licznych badaniach naukowych czarnuszka została dokładnie zbadana pod kątem aktywności biologicznej i potencjalnego działania terapeutycznego. Nasiona i olej z czarnuszki, ze względu na niski poziom toksyczności, znajdują także zastosowanie w przemyśle spożywczym jako przyprawa do aromatyzowania ciast, pieczywa, marynat oraz jako środek konserwujący. W licznych pracach badawczych zostało wyizolowanych i zidentyfikowanych wiele związków aktywnych obecnych w nasionach czarnuszki siewnej.
Badania przeprowadzone w celu określenia składu nasion czarnuszki potwierdziły obecność oleju roślinnego, białek, alkaloidów, saponin, flawonoidów i olejku eterycznego. W zależności od pochodzenia surowca roślinnego skład olejku może się różnić, jednak najważniejszymi związkami czynnymi są: tymochinon (30-48%), tymohydrochinon, ditymochinon, p-cymen (7-15%), karwakrol (6-12%), 4-terpineol (2-7%), t-anetol (1-4%), α-pinen i tymol.
Potwierdzono, iż nasiona czarnuszki bogate są w nienasycone kwasy tłuszczowe, głównie kwas linolowy (50-60%), oleinowy (20%) i eikozadienowy (3%). Zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych (kwasu palmitynowego i stearynowego) wynosi około 30%. Oprócz tego nasiona czarnuszki są bogatym źródłem witamin (tokoferole) i soli mineralnych takich jak: Fe, Ca, K, Zn, P i Cu. Większość udowodnionych efektów farmakologicznych przypisuje się chinonowym składnikom nasion czarnuszki, z czego największą część stanowi tymochinon. Wykazuje on działanie przeciwdrgawkowe, przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

 

Krople do nosa przy katarze i chorych zatokach

1łyżkę rozdrobnionych nasion czarnuszki zalać 100ml roztworu soli fizjologicznej (0,9%) dostępny w aptekach, zagotować, odstawić na 30 minut i przecedzić. Uzupełnić brakującą ilość roztworu do 100ml. Przefiltrować przez watę. Wprowadzać do obu otworów nosowych kilka razy dziennie, najlepiej za pomocą dozownika w formie spryskiwacza.

 

 

 

 

Źródło:

Wacław Jaroniewski. Zioła dla wszystkich. Warszawa 1990

Aleksandra Halarewicz. Atlas ziół. Warszawa 2015

Łukasz Fiedoruk, Michał Mazik, Marcin Pastwa. Encyklopedia ziół. Bielsko Biała 2012

Magdalena Borusewicz, Zbigniew Janeczko. Nigella sativa L.- roślinny surowiec o właściwościach plejotropowych. Postępy Fitoterapi 4/2015, str. 223-236.

 

Kategorie: Zioła na działce, w ogrodzie i parkach | Tagi: , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Jesienne naturalne SPA. Wykład i warsztaty kosmetyczne

 

Lato oddala się na kilka miesięcy, a jego miejsce zajmuje złota polska jesień z całym bogactwem kolorów, zapachów i zasypiającej powoli roślinności, ale również z wilgocią i chłodem.
Zmiany tej doświadcza też nasza skóra i ciało, poszukujące ciepła i relaksu. Pozwólmy sobie na tę jesienną przyjemność i wzmocnijmy nasze siły witalne przed zimą, również od zewnątrz.Zapraszamy na jesienne naturalne spa, czyli spotkanie z naturalnymi domowymi kosmetykami do pielęgnacji ciała i ducha. Kosmetykami naturalnymi, które możemy wykonać samodzielnie we własnym domu.15 października o godzinie 14:00 rozpoczniemy wykładem i rozmową m.in. o tym dlaczego warto zmienić nasze kosmetyczne rytuały na proste i naturalne, jak możemy w domowej pielęgnacji wykorzystać jesienne dary natury i jakie surowce do codziennej pielęgnacji kosmetycznej pochowane są w zakamarkach naszej kuchni.
Zwieńczeniem naszej dyskusji będzie warsztat rozpoczynający się o godzinie 15:00, podczas którego wykonamy samodzielnie jesienny pakiet do domowego spa:
-musujące kule kąpielowe – pełne doskonałych, odżywczych maseł, rozgrzewających olejków eterycznych i jesiennych barw natury,-peeling do ciała – wykonany indywidualnie wg potrzeb naszej skóry i ulubionych kompozycji zapachowych z wykorzystaniem maseł roślinnych, ziół, owoców i ekstraktów roślinnych,

-sól do kąpieli ciała lub stóp – skomponowana z czterech rodzajów soli, z omówieniem kąpielowych właściwości leczniczych i terapeutycznych soli, ziół i olejków eterycznych.

Wszystkie wykonane produkty zabierzemy ze sobą do domu.

Spotkanie poprowadzi Anna Pietrusza z Pracowni Dzikich Kosmetyków – pasjonatka i promotorka naturalnej kosmetyki, która swoją osobistą pasję i wiedzę zamienia w misję pokazywania innym jak wiele przyjemności i zadowolenia kryje się w tworzeniu własnych produktów kosmetycznych, naturalnej pielęgnacji i mądrym czerpaniu z otaczającej nas przyrody.

Wykład 14:00-15:00 Wstęp wolny (bez zapisów)
Warsztaty 15:00-16:30 Koszt 60 zł /osobę (obowiązują wcześniejsze zapisy)

Informacje i zapisy: Ziołowo, telefon 537 81 01 18,
Miejsce: Laboratorium Aktywności Społecznej, ulica Bocheńska 26, 32-005 Niepołomice

Kategorie: W kosmetyce | Tagi: , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Ziołomania impreza plenerowa z warsztatami 15 sierpnia 2017 w Niepołomicach

Kategorie: Co o ziołach "piszczy"?, Konkursy, Na targach, Olejki aromaterapeutyczne | Tagi: | Dodaj komentarz

XXIV Ogólnopolska Wystawa Ogrodnicza na Zamku Królewskim w Niepołomicach 1-3 maja 2017

Serdecznie zapraszamy na  stoisko Ziołowo.

Będziemy na Was czekać już od godziny 10 do 18 w dniach od 1 do 3 maja.

U nas znajdziecie: sadzonki ziół, nasiona ziół i na kiełki, kiełkownice, książki zielarskie, przyprawy, olejki eteryczne i wiele innych.

Jak co roku mamy sporo sadzonek ziół, samej mięty kilkanaście m.in truskawkowa, anansowa, czekoladowa, grejprutowa, jagodowa, pomarańczowa, jabłkowa…

Będzie sporo nowości m.in. mięta lawendowa, mięta mochito, mięta figowa, tymianek pomarańczowy, ziele oliwne, oregano pstre i lipia cytrynowa.

 

Kategorie: Na targach | Tagi: , , , | Dodaj komentarz

Zbieramy fiołki czyli nowalijki prosto z łąki

Zaplanowany dzień na zbieranie fiołków zakończył się zrobieniem z nich konfitury. W promilu 8 metrów od domu na łące oraz w ogródku mamy mnóstwo „nowalijek” wystarczy ich nie zadeptać i się troszkę schylić. Najlepsze prosto  z łąki.

Fiołki

Fiołki

Szczypiorek dziki

 

Krwawnik

 

Fiołki i stokrotki

 

 

Stokrotki

 

Bluszczyk kurdybanek

 

Fiołki

 

Szczypiorek ogrodowy

Trawa żubrówka

 

 

Bylica piołun

 

Szczaw

 

Czosnek niedźwiedzi

 

No i konfiturka z fiołków

 

Kategorie: Zioła "chwasty", Zioła na łąkach i pastwiskach | Tagi: , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Dzikie książki – podpowiadam co musisz mieć w swojej biblioteczce.

Dzikie książki czyli takie, z których dowiesz się jak wyglądają rośliny lecznicze lub dziko rosnące, które możemy zebrać na łące czy w lesie. Już niedługo wszystko się zazieleni i zaczniemy swoje zbiory ziół. Podpowiadam, które pozycje książkowe warto mieć pod ręką. Jeżeli nie interesowaliście się do tej pory ziołami to z pewnością się wciągniecie po ich obejrzeniu. W książkach tych znajdziecie mnówstwo prostych przepisów. „Dzika kuchnia” oraz ‚Pyszne chwasty” posiadają piękne ilustracje. Wszystkie poniższe książki dostępne są w sklepie Ziołowo.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kategorie: W książce, Zioła "chwasty" | Tagi: , , , , , , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Targi kosmetyków naturalnych Ekotyki 11 marca 2017 Kraków

Upolowane  zdobycze :D

 

Szampon z czarnuszki, mydło potasowe w płynie, serum do włosów, krem do skóry wrażliwej z problemami skórnymi

Mydło w kostce na sznurku do mycia ciała jak również włosów

 

Testowanie kremu z serii zapach ciszy

Hydrolaty z Mydłostacji

 

Mydłostacja i dwie nowości z pośród mydełek Cedrowy detoks i Pod niebem Toskanii

 

Mydła wiedeńskie

 

 

 

 

 

Lawendowe stoisko

 

Kategorie: Na targach, W kosmetyce | Tagi: , | Liczba komentarzy: 2

Dziki spacer zielarski po Puszczy Niepołomickiej

Zapraszamy na zajęcia terenowe, podczas których nauczymy się rozpoznawać w naturze gatunki roślin używanych zarówno w medycynie oficjalnej jak i ludowej. Poznamy
i będziemy mieli okazję skosztować także naszych dzikich roślin jadalnych, które w tym okresie są wyjątkowo bogate w witaminę C.

Ponadto prowadzący przedstawi także grupę ziół, które mogą okazać się cenną pomocą podczas wakacyjnych podróży i wędrówek, gdy zapomnimy lub zgubimy naszą apteczkę pierwszej pomocy.

Spacer zakończy się wspólnym ogniskiem i przygotowaniem prostych potraw z zebranych dzikich roślin.

Termin I – 23 kwietnia 2017 (niedziela) godzina 12:30

Termin II – 21 maja 2017 (niedziela)

Prowadzący: Bartosz Jemioła (Wkręcony w Zielone)

Co z sobą zabrać:

  • Wygodne buty,

  • Płócienne torby lub koszyk,

  • Rękawiczki (jednorazowe lub robocze),

  • Ostry nóż,

  • deskę do krojenia i menażkę (ewentualnie, nie obowiązkowo)

  • notatniki ;)

Informacje i zapisy : osobiście w sklepie Ziołowo, ulica Kościuszki 4, 32-005 Niepołomice, tel. 537810118

Koszt: 90 zł/ osobę

Czas trwania około 5 godzin

Kategorie: Zioła "chwasty" | Tagi: , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Praktyczne warsztaty zielarskie z prelekcją i degustacją 26 luty 2017 w Niepołomicach

warszt ZIELARSKIE-01

 

Zioła pozimowe!

czyli wspomóż zdrowie na przedwiośniu…

Przedwiośnie to czas, gdy przyroda przygotowuje się, aby obudzić się do życia. W filozofii medycyny wschodu to także czas przemian, przyrostu energii dla wszystkich organizmów żywych. Jest to oczywiście trudny okres dla naszego organizmu. Nagłe zmiany pogody, ospałość procesów metabolicznych po zimie wpływają negatywnie na nasze samopoczucie
i zdrowie. Spróbujmy się zatem przygotować wraz z naturą do przywitania energetycznej wiosny

Praktyczne warsztaty oraz prelekcja, na których będzie można:

  • poznać różne mieszanki ziołowe rodem z chałup górali Karpat, pomocne przy przeziębieniu i grypie;

  • zaznajomić się z prostymi maściami oraz szybkimi metodami do wykonania ich w zaciszu domowym;

  • sporządzić naturalny preparat antybiotyczny do stosowania profilaktycznie oraz w czasie choroby (dla chętnych*);

  • wykonać własną maść, którą będzie można zabrać ze sobą (dla chętnych*);

  • posłuchać o naturalnych metodach oczyszczania organizmu po zimie.

Podczas wykładu oraz warsztatów odbędzie się degustacja ‘Dzikich herbatek’, czyli ciekawych ziołowych substytutów wprost z naszych rodzimych łąk i lasów, które można popijać zamiast zwykłej czarnej herbaty w domowym zaciszu lub zaserwować znajomym taki właśnie niecodzienny napój.

Zajęcia będą składały się z kilku części:

I. Prelekcja na temat ziół pochodzących z łuku Karpat wraz z przepisami wykonania.

II. Krótkie przedstawienie przykładów prostych maści oraz pokazowe ich sporządzenie.

III. Omówienie naturalnych metod oczyszczania organizmu.

IV. Część praktyczna: wykonanie maści oraz naturalnego antybiotyku.*

* Dla chętnych uczestników będzie możliwość wykonania własnych preparatów, (które będzie można zabrać do domu), pod warunkiem zaopatrzenia się w własnym zakresie w następujący zestaw składników:

  • miód, minimum ok. 0,3l;

  • 1 słoik, (pusty) o pojemności również ok. 0,5l;

  • Przyprawy: chili, lub świeżą papryczkę, kardamon mielony, cynamon mielony, imbir mielony, kurkumę, majeranek;

  • Świeże kłącze imbiru ok. 100g;

  • krople propolisowe 7% (20 ml);

  • Olej kokosowy nierafinowany;

  • Małe słoiki, 2-3 sztuki (np. po przecierze pomidorowym);

  • 2-3 tubki wazeliny białej;

  • opcjonalnie lanolinę (do kupienia w aptece, lub sklepach internetowych);

  • opcjonalnie olejki eteryczne: eukaliptusowy, sosnowy, goździkowy, pachtowy, herbaciany;

 Warsztaty poprowadzi farmaceuta i pasjonat ziół Bartosz Jemioła.

Warsztaty dla wszystkich chętnych.

Wstęp wolny.

Czas trwania ok 2,5 godz.

Miejsce: Niepołomice, ulica Bocheńska 26 w Laboratorium Aktywności Społecznej (podziemie Biblioteki)
Wszelkie zapytania tel. 537810118 lub mailowo warsztaty@ziolowo.pl

Kategorie: W domu, W leczeniu, Zastosowanie ziół | Tagi: , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) – FILM

Wśród owoców jagodowych na szczególną uwagę zasługuje aronia czarnoowocowa, która charakteryzuje się największą, spośród surowców roślinnych, zawartością antocyjanów i innych polifenoli.

       Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) nazywana jest także czarną jarzębiną lub aronią czarną, pochodzi ze wschodnich rejonów Ameryki Północnej. Jest krzewem mocno rozgałęzionym, który osiąga do 2,5 metra wysokości. Szerokie ciemnozielone liście są gładkie na górnej powierzchni, a na dolnej pokryte gęstymi włoskami, które na jesień zmieniają kolor od pomarańczowego do czerwonego.

Aronia występuje w stanie naturalnym, ale najczęściej jest uprawiana. Rośnie na każdej glebie, rozmnaża się wegetatywnie lub wysiewa się ją z nasion bezpośrednio do gruntu (jesienią zaraz po wydostaniu się nasion z owoców lub wiosną po stratyfikowaniu nasion).

 

Aronia kwitnie pod koniec maja, a owocem jest jagoda koloru czarnofioletowego. Zbioru owoców dokonuje się pod koniec sierpnia lub na początku września. Owoce suszy się w suszarniach w temperaturze 30°C, a następnie podwyższa się ją do 45°C. Aronię można również zamrażać.

 

Świeże owoce posiadają cierpki posmak spowodowany zawartością garbników. Aby się go pozbyć wystarczy pozostawić zerwane owoce na kilka dni lub przemrozić w lodówce. Owoce tego krzewu nie akumulują metali ciężkich, takich jak: kadm, ołów, arsen, cyna.

Owoce aronii zawierają cukry proste,  zwłaszcza  glukozę i fruktozę, cukry złożone, głównie sacharozę, kwas jabłkowy iinne kwasy organiczne, witaminy (C, B2, B6, E, PP, prowitaminę A, sole mineralne (mangan, molibdenu, miedzi, boru, jodu, kobaltu, wapnia), garbniki, związki pektynowe, barwniki antocyjanowe. Owoce aronii są doskonałym źródłem antocyjanów i flawonoidów, kwasu chlorogenowego i kwasu kawowego.

 

W lecznictwie, w przemyśle farmaceutycznym oraz spożywczym wykorzystywane są dojrzałe owoce, które:

  • hamują rozwój wolnych rodników,
  • obniżają ciśnienie krwi,
  • działają przeciwwirusowo,
  • działają przeciwbakteryjnie,
  • wzmacniają ścianki naczyń krwionośnych i poprawiają ich elastyczność,
  • regulują krążenie obwodowe,
  • działają ściągająco,
  • stosuje się w chorobach przewodu pokarmowego,
  • obniżają poziom cukru we krwi,
  • zapobiegają zmianom miażdżycowym,
  • poprawiają mikrokrążenia oczne,
  • poprawiają ostrość widzenia,
  • używa się w chorobie popromiennej,
  • podaje się przy zatruciu metalami ciężkimi
  • są źródłem witamin oraz makro- i mikroelementów.

aronia-1589385_1920

Kwas chlorogenowy i kawowy zawarty w aroni wykazują właściwości ochronne na trzustkę, wątrobę i nerki, wykazują wpływ antybakteryjny i żółciopędny. Hamują rozwój bakterii nawet opornych na antybiotyki (bacytracynę, neomycynę i polimiksynę.

Owoce aroni wzmagają regenerację komórek wątroby. Antocyjany i flawonoidy aroniowe poprawiają krążenie krwi w mózgu, krążenie oczne, wieńcowe i w kończynach. Wzmacniają i uszczelniają nabłonki, w tym również śródbłonki naczyń krwionośnych. Łagodzą objawy alergii i wielu innych chorób autoimmunologicznych. Pektyny mają właściwości prebiotyczne i ochronne na nabłonek jelitowy oraz żołądkowy. Miejscowo zastosowane, szczególnie w obecności garbników działają przeciwwysiękowo i hamują drobne krwawienia. Antocyjany aroniowe stanowią pełnowartościową alternatywę dla antocyjanów owoców borówki, mające zastosowanie w okulistyce, w leczeniu i zapobieganiu angiopatii (np. wywołanych nadciśnieniem), zapalenia naczyniówki, tęczówki i siatkówki oraz przy poprawianiu krążenia ocznego (profilaktyka zakrzepów).

Najważniejszymi składnikami owoców aronii, odpowiedzialnymi za większość ich korzystnych dla zdrowia właściwości, są polifenole. Wśród polifenoli obecnych w owocach aronii można wyróżnić związki należące do trzech grup: procyjanidyn, antocyjanów oraz fenolokwasów. Dzięki obecności licznych grup fenolowych (OH) procyjanidyny mają wielokrotnie większą aktywność antyoksydacyjną niż witaminy E i C. Wykazują one także zdolność wiązania toksycznych metali i alkaloidów, co ma istotne znaczenie w procesie odtruwania organizmu. Związki te wykazują poza tym działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Poprzez tworzenie wiązań z kolagenem wzmacniają one ściany naczyń krwinośnych, zapobiegając zakrzepom i miażdżycy.

Kosmetyki z wyciągiem z aronii chronią przed szkodliwym działaniem promieni UV i opóźniają starzenie się skóry.

Z aronii produkuje się soki, dżemy, konfitury, kompoty oraz herbaty. Można z niej zrobić również wino oraz nalewki. Dodaje się ją do mięs oraz zup. Sok z aronii wykorzystuje się  również do barwienia innych produktów spożywczych.

aronia-1573377_1920

 

 

 

Zachęcam do obejrzenia filmu, z  którego można dowiedzieć się wiele interesujących informacji na temat historii, uprawy i przetwarzania aronii.

 

źródło: 
Teresa Wielgosz. Wielka księga ziół polskich. Poznań.
Teresa Lewkowicz- Mosiej. Domowe porady ziołowe. Warszawa 2003. 

http://wwww.rozanski.li/1900/aronia-w-fitoterapii/

Małgorzata Białek, Jarosława Rutkowska, Ewelina Hallmann. Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) jako potencjalny składnik zywności funkcjonalnej.Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2012, 6(85), 21-30.
Tadeusz Wolski, Olaf Kalisz, Marek Prasał, Andrzej Rolski. Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) zasobne źródło antyoksydantów.Postępy Fitoterapii 3/2007, s. 145-154

 

Podobne tematy:

Konfitura z aronii i jabłek

Kategorie: Zioła na działce, w ogrodzie i parkach | Tagi: , , , , , , , , , | Dodaj komentarz